Hoeveel geluid maakt een warmtepomp?

Geluid is de zorg die we het vaakst horen. “Wordt het geen herrie voor de buren?” Een terechte vraag. Het korte antwoord: een moderne warmtepomp is bijna altijd zachter dan een normaal gesprek aan de keukentafel. Hieronder de cijfers en de uitleg.

De wettelijke grenzen

Sinds 2021 staat in het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) een vaste norm voor warmtepompen:

Tijd	Maximum op de erfgrens
07:00 – 19:00 (dag)	45 dB(A)
19:00 – 23:00 (avond)	40 dB(A)
23:00 – 07:00 (nacht)	40 dB(A)

Deze grenzen gelden voor het apparaat in werking, gemeten op de grens met het buurperceel. Niet onder ideale labomstandigheden, onder typische gebruiksomstandigheden.

Hoe luid is 40 dB eigenlijk?

Geluid wordt logaritmisch gemeten. 40 dB klinkt abstract, dus hier de vergelijking:

Geluidsniveau	Voorbeeld
10 dB	Ademhaling, fluisteren
20 dB	Bladritselen in een rustige tuin
30 dB	Koelkast op 1 meter
40 dB	Zachte regen, rustig gesprek op 5 meter
50 dB	Normaal gesprek, vogelgezang
60 dB	Levendig kantoor, stofzuiger op afstand
70 dB	Drukke straat, stofzuiger dichtbij

40 dB is dus echt zacht. Veel zachter dan de bron-geluiden in een gemiddelde tuin (vogels, wind, verkeer in de verte). In de praktijk hoort de buur de warmtepomp meestal alleen op een windstille nacht in de winter, en dan nog vaag.

Wat zegt het apparaat zelf op de specsheet?

Fabrikanten geven het geluidsniveau op meerdere manieren op:

• Geluidsvermogen (LwA), een laboratoriumwaarde, gemeten in een akoestische kast. Een goede waarde voor moderne units: 50–60 dB(A).
• Geluidsdruk op 1 meter, wat je werkelijk hoort op 1 meter afstand. Goede waarde: 35–45 dB(A).
• Geluidsdruk op 3 meter, wat de buurman op een typische erfgrens hoort. Goede waarde: 30–38 dB(A).

Vraag de installateur om de geluidsdruk op 3 meter te benoemen. Die getallen tellen, niet de marketingbrochure.

Drie tips voor plaatsing

1. Niet pal onder een slaapraam. Klinkt logisch, gebeurt toch. Houd minimaal 3 meter afstand van slaapkamers van jezelf én van de buren. Plaats het buitendeel bij voorkeur tegen een keuken- of badkamerwand.

2. Gebruik geluiddempers waar het kan. Sommige modellen hebben een “nachtmodus” die op stillere uren automatisch het toerental verlaagt. Vraag de installateur of dit beschikbaar is voor het model dat hij voorstelt.

3. Plaats niet in een akoestische trechter. Een hoek waar twee muren samenkomen werkt als een versterker. Plaats het apparaat liefst op een vlakke buitenmuur, niet in een hoek.

Omkasting: wel of niet?

Een houten of metalen omkasting rond de buitenunit kan het geluid dempen, maar alleen als hij goed ontworpen is. Een verkeerde omkasting kan het effect omgekeerd maken: het apparaat krijgt te weinig lucht en het rendement zakt.

Als je een omkasting wilt:

• Minimaal 30 cm vrije ruimte rondom het apparaat
• Geen vol dak, luchtinlaat en -uitlaat moeten vrij zijn
• Gebruik akoestisch geprofileerde panelen, geen massief hout

Gespecialiseerde leveranciers verkopen kant-en-klare omkastingen voor €400–€900. Vraag de installateur om advies welke past bij jouw model.

Wanneer overschrijdt een warmtepomp de norm?

In de praktijk zijn er drie veelvoorkomende oorzaken:

1. Verkeerd geplaatst: pal onder een raam, in een akoestische hoek of op een resonerend vlak (dunne plaat metaal, holle vloer).
2. Verkeerd ingesteld: te hoog vermogen voor de eigenlijke warmtebehoefte, waardoor het apparaat constant op vol toerental draait.
3. Verouderd apparaat: warmtepompen van vóór 2020 zijn vaak luider dan moderne. Bij vervanging is dit meestal direct opgelost.

Wat als de buurman alsnog klaagt?

Eerst proberen op te lossen tussen jou en de buurman zelf. Een dB-meting met een smartphone-app geeft snel inzicht of er werkelijk een probleem is.

Als overleg niet werkt: melding bij de gemeente. De gemeente heeft akoestische meetbevoegdheid en kan officieel de norm controleren. Als die overschreden wordt, ben je verplicht aanpassingen te doen.

In Nederland zijn er sinds 2021 enkele tientallen officiële geluidsklachten geweest over warmtepompen, bijna allemaal opgelost door een aanpassing van plaatsing of instelling.

Wat doe je hierna?

Wil je een algemene inschatting van wat een warmtepomp in jouw huis betekent, niet alleen qua geluid maar ook qua kosten en geschiktheid? Doe de woningcheck.